IZENA: Ainhoa Vichez
Nico Guinea
Diego Arnaiz
Héctor González
Leire Ruiz
Iñaki Ugarte
PROGRAMA: LAN AUKERA
PROGRAMA HASITAKO DATA: Maiatza
LanAukera programa:
Ainhoa, Nico, Diego, Héctor, Leire eta Iñakik Lan Aukera programan izaten ari diren esperientzia partekatu dute. Programari esker, lan-ingurune desberdinak ezagutzen, gaitasun berriak garatzen eta beren helburu profesionaletara hurbiltzen ari dira.
Lan Aukera EHLABE – Gizarteratze eta Laneratzea erakundeak sustatutako ekimena da. EHLABEk desgaitasuna duten pertsonen laneratzea sustatzen duten irabazi-asmorik gabeko euskal erakundeak biltzen ditu. Programa %40an Europako Gizarte Funts Plusak (EGF+) finantzatzen du, 2021-2027 esparruaren barruan, eta Vital Fundazioa Fundazioaren babesa ere badu.
INDESAn, parte-hartzaileek hainbat lan-arloren funtzionamendua bertatik bertara ezagutzeko aukera izan dute. Lortun, industria arloan, hiru hilabete eman ondoren, etapa berri bat hasi dute Garbitegian. Bertan, esperientzia hartzen jarraitzen dute, eta beren gaitasunak, interesak eta lanerako lehentasunak hobeto ezagutzen ari dira.
Sei protagonistekin hitz egin dugu esperientzia nola bizitzen ari diren, zer ikasi duten eta beren lan-etorkizuna nola irudikatzen duten jakiteko.
Aurkezpena
Ainhoa Vichez: Ainhoa naiz eta asko gustatzen zait INDESAn egotea. Denbora librean kirola egitea gustatzen zait, batez ere bizikletan ibiltzea eta zinta gainean entrenatzea.
Nico Guinea: Nico naiz eta oso motibatuta nago INDESAko parte izateagatik. Lehen Hezkuntzako ikasketak ditut eta, denbora librean, musika entzutea, idaztea eta irakurtzea gustatzen zait. Zerbaitengatik bereizten banaiz, iraunkortasunagatik da. Oztopoak eta zailtasunak aurkitzen baditut ere, beti saiatzen naiz gainditzen.
Diego Arnaiz: Diego naiz eta oso motibatuta nago Lan Aukeran parte hartzearekin. Ez da nire lehen lan-esperientzia, lehenago ere lan egin baitut. Lagunekin geratzea, paseatzea eta gauza berriak ikastea gustatzen zait. Nire ezaugarrietako bat da, txikitan gaizki tratatu ninduten arren, beti neure buruarekiko leial izaten jarraitu dudala.
Héctor González: Asko gustatzen zait tatuajeen mundua, grafitiak eta lagunekin proiektuak egitea. Orain, haurren minbiziaren aurkako borrokan laguntzeko ekimen bat prestatzen ari gara. Nire lagun baten arreba gaixotasun horren ondorioz hil zen, eta lagunari babesa emateko eta gure aletxoa jartzeko elkartzea erabaki genuen. 3D inprimagailuak erosteko aurrezten ari gara, proiektua martxan jarri ahal izateko. Gainera, eskulanak egiteak psikomotrizitatea lantzen ere laguntzen digu.
Leire Ruiz: Asko gustatzen zait kirola egitea, batez ere igeriketa. Ura izugarri gustatzen zait! Erretinosi pigmentarioa dut eta, 16 urte nituenean, ikusmena %10era jaitsi zitzaidan. Oso aldaketa gogorra izan zen, bat-batean gertatu zelako eta egoera berrira egokitzen ikasi behar izan nuelako. Institutuan, laguntza-profesionalen babesarekin, braillea ikasten hasi nintzen. Idatzi nuen lehenengo gauza nire izena izan zen, eta gero hitzak eta esaldiak ikasten joan nintzen. Hasieran oso zaila egin zitzaidan, baina pixkanaka hobetzen joan nintzen.
Iñaki Ugarte: Nik argi daukat lan egin nahi dudala. Denbora librean Talur Elkartea klubera joaten naiz, aisialdi inklusiboaren eta denbora librearen arloan lan egiten duen elkarte batera. Bertan, hogei urte baino gehiago daramatzat lagun batzuekin. Pintxo-potera irteten gara eta elkarrekin oporretan ere joan izan gara. Nire ametsetako bat aitarekin bizi izan nintzen baserria erosi ahal izatea da.
Nola iritsi zineten LanAukera programara?
Ainhoa: INDESAko lan-orientatzaileak nirekin harremanetan jarri ziren. Garai hartan ez nengoen ezer egiten, baina zerbait hasteko gogo handia nuen. Lan Aukeraz hitz egin zidatenean, aukera ona iruditu zitzaidan eta parte hartzea erabaki nuen.
Nico: Kaiet lankidearen eta Oinarriko Aitor gizarte-langilearen bidez ezagutu nuen programa. Zertan zetzan azaldu zidaten eta parte hartzera animatu nintzen.
Diego: APDEMAkoek programa honen berri eman zidaten. Interesgarria iruditu zitzaidan eta izena ematea erabaki nuen.
Héctor: ONCE Fundazioarekin eta Inserta-rekin prestakuntza bat egiten ari nintzen, eta gizarte-langile batek Lan Aukeran parte hartzeko aukera zegoela azaldu zigun. Interesa nuela esan nuen, eta gero lan-orientatzaile bat nirekin harremanetan jarri zen. Usoa-n nuen tutorearekin ere hitz egin nuen eta aukera ona izan zitekeela ikusi genuen.
Leire: Tailer okupazional batean nengoen, eta gure pedagogoak INDESAko Lan Aukera izeneko proiektu baten berri eman zidan. Nire beharretara egokitutako lanpostua prestatu zuten, eta oporretan nengoela deitu zidaten. Ilusio handia egin zidan.
Iñaki: Ni zentro okupazional batetik nentorren. Handik nire datuak INDESAri helarazi zizkioten programan parte hartu ahal izateko.
Hiru hilabete eman dituzue Lortun, eta orain Garbitegian zaudete. Nolakoa izaten ari da esperientzia?
Ainhoa: Lortun oso gustura egon nintzen. Torlojuekin eta bestelako lanekin aritzen ginen, eta lan horiek errazagoak egiten zitzaizkidan. Garbitegian hasi berriak gara. Maindireak tolestea gustatzen zait, ondo moldatzen naizelako; arropa zikinarekin aritzea, berriz, gutxiago gustatzen zait. Oro har, asko disfrutatzen ari naiz esperientziarekin.
Nico: Lortuko esperientzia nahiko ona izan da, baina uste dut Garbitegian are erosoago nagoela. Egiten ditugun lanengatik, iruditzen zait lan hau gehiago gustatuko zaidala. Oro har, Ainhoarekin bat nator: oso esperientzia positiboa izaten ari da.
Diego: Lortun nahiko ondo egon nintzen. Garbitegian denbora gutxi daramagu, baina dagoeneko nabaritu ditut aldeak. Hemen ahalegin fisiko handiagoa egin behar da eta nekatuago amaitzen dugu. Lortun eserita egiten genuen lan eta, Garbitegian, berriz, denbora gehiago ematen dugu zutik eta mugimenduan.
Héctor: Lortun ondo egon nintzen, baina Garbitegia entretenigarriagoa egiten zait. Egin beharreko lanak dinamikoagoak direnez eta etengabe mugitzen garenez, denbora azkarrago pasatzen zait. Jarrera atseden hartzeko euskarriak egotea ere eskertzen dut. Gainera, jakin-min handia daukat makinek nola funtzionatzen duten ikusteko.
Leire: Lortun ondo egon nintzen, nahiz eta lehen egunetan egokitzea kostatu zitzaidan. Gauzak non zeuden ikasi behar nuen, transpaletei adi egon eta ingurunea ezagutu.
Nire ikusmen-desgaitasuna dela eta, Lortun eserita lan egitea errazagoa egiten zait. Garbitegian denbora azkarrago pasatzen zait, baina laguntza gehiago behar dut. Oso eskertuta nago lankideekin, beti daudelako nire beharrei adi. Hurbildu egiten dira, hor daudela esaten didate eta behar dudanean laguntzen didate.
Iñaki: Lortun oso gustura egon naiz, eta hemen ere bai. Niri dena gustatzen zait! Gehien kostatzen zaidana denbora luzez zutik egotea da. Eserita egoteko aukera dudanean hobeto egiten dut lan.
Laneko zereginez harago, zer ikasi duzue hilabete hauetan?
Ainhoa: Puntuala izatearen garrantzia ikasi dut, agintzen dizkizuten lanak betetzen, konstantea izaten eta ardura handiagoak hartzen.
Nico: Puntuala izaten, ahalegina egiten eta lan baten funtzionamendua hobeto ulertzen ikasi dut.
Diego: Txikitatik saiatu naiz inoiz amore ez ematen eta konstantea izaten. Lan Aukerak jende berria ezagutzen, beste pertsona batzuekin harremanak izaten eta haiei laguntzen lagundu dit. Nire burua adierazteko beldurra galtzeko eta naizen bezala erakusteko ere balio izan dit.
Héctor: Niretzat, gauzarik garrantzitsuenetako bat lan-orientatzailearen, profesionalen eta lankideen aldetik jaso dudan babesa izan da.
Une pertsonal zailak izan ditut, eta programatik alde egitea ere pentsatu izan dut, baina beti izan dut norbait ondoan laguntzeko. Nire lankideek eta Lurdesek hor egon dira, erabaki presarik ez hartzen laguntzeko.
Sortu ditugun harremanak ere eramaten ditut nirekin. WhatsAppeko talde bat ere badaukagu! Batez ere, lagunduta eta babestuta sentitu naizela geratzen zait.
Leire: Ni beti izan naiz oso konstantea, baina lehen, arazoren bat nuenean, laguntza eskatzea kostatzen zitzaidan. Denbora honetan ikasi dut ez dela ezer gertatzen laguntza behar izateagatik.
Nire lankideek asko lagundu didate. Lortun galtzen banintzen, lagundu egiten zidaten; materiala behar banuen, ekartzen zidaten.
Une zailak ere bizi izan ditut. Garbitegira joan behar nuela esan zidatenean, triste jarri nintzen, nire ikusmen-desgaitasunagatik ezin izango nuela pentsatzen bainuen. Baina Lurdesek, INDESAko lan-orientatzaileak, animatu egin ninduen, lortzeko gai nintzela esan zidan eta, azkenean, egin dut.
Beste aldaketa garrantzitsu bat da lehen ez nuela makilarik erabiltzen eta orain bai. Erabiltzen hasi nintzenetik askoz hobeto nago. Uste dut makilarik gabe ezingo nintzatekeela hemen egon.
Iñaki: Hainbeste disfrutatu dut esperientziarekin, non INDESAn lan egitea gustatuko litzaidakeen. Lan egitea asko gustatzen zait, lasai sentiarazten nauelako, eta ikasten jarraitu nahiko nuke.
Esperientzia hau bizi ondoren, Lan Aukera beste pertsona batzuei gomendatuko zeniekete?
Ainhoa: Bai, zalantzarik gabe. Desgaitasuna duten lagunak ditut eta parte hartzera animatuko nituzke, lan-munduarekin lehen harremana izateko eta lan egitea zer den ezagutzeko modu ona delako.
Nico: Nik ere gomendatuko nuke. Proiektu positiboa da eta lan-ingurune batek nola funtzionatzen duen hobeto ulertzen laguntzen dizu.
Diego: Beste pertsona batzuk parte hartzera animatuko nituzke. Ikasteko, lan egiteko eta gizarteari zerbait eskaintzeko gogoz etortzeko esango nieke.
Héctor: Bai, nahiz eta esango niekeen ez dela beti erraza. Alde ona da desgaitasuna duten beste pertsona batzuekin zaudela eta lan-orientazioko eta laguntzako prozesu bat duzula. Babes hori oso garrantzitsua da.
Leire: Nik ere parte hartzera animatuko nituzke, baina esango nieke konstantziaz, motibatuta eta arduraz etorri behar dela. Ez dira denbora pasatzeko praktikak. Lan-munduan sartzeko prestatzeko aukera dira, eta serio hartu behar dira. Puntualtasuna eta konpromisoa funtsezkoak dira.
Iñaki: Bai, noski. Desgaitasuna duten beste pertsona batzuk parte hartzera animatuko nituzke, gauza asko ikas ditzaketelako eta berriro lan egiteko presta daitezkeelako.
Eta etorkizunari begira, non gustatuko litzaizueke egotea hemendik hilabete batzuetara?
Ainhoa: Lanean egotea gustatuko litzaidake. Oso gustura sentitu naiz INDESAn eta hemen jarraitzeko aukera izatea ilusio handia egingo lidake. Gasteizko Udaleko oposizio bat ere gaindituta daukat eta deitzea gustatuko litzaidake.
Nico: Esperientzia hainbeste gustatu zait, ezen nik ere INDESAn lan egitea nahiko nukeen.
Diego: INDESAn lan egiteko aukera izatea gustatuko litzaidake, batez ere Lortun. Nire aitonak Laudion industria-enpresa batean lan egin zuen eta beti miretsi izan dut. Bere pausoak jarraitzea eta industria arloko zerbaitetan lan egitea ilusio handia egingo lidake.
Héctor: Lanean egotea gustatuko litzaidake eta, posible ez bada, ikasten jarraitzea. Orain erizaintzako laguntzaile izateko prestatzen ari naiz eta egoitzetan lan egitea gustatuko litzaidake.
Nire amonak Alzheimerra izan zuen, eta esperientzia horrek beste pertsona batzuei laguntzeko gogoa piztu zidan. Gerokultore prestakuntza banuen, baina arreta soziosanitarioaren arloan aurrera egiten jarraitu nahi nuen.
Leire: Niri Lortun lan egitea gustatuko litzaidake. Interesatzen zaidan beste aukera bat ONCEren bidez hoteletan lan egitea da. Gainera, Gasteizko Udaleko oposizio bat gaindituta daukat eta deitzeko zain nago.
Iñaki: Nik lan egin nahi dut, ahal bada ordenagailuarekin eta dokumentuekin aritzeko lanpostu batean, baina Lortun edo Garbitegian lan egitea ere ez litzaidake axolako.
Argi daukadana da lana izan nahi dudala, nire dirua irabazi eta independenteagoa izan. Niretzat, lan egitea oso garrantzitsua da.
Lan-esperientzia bat baino askoz gehiago
Ainhoa, Nico, Diego, Héctor, Leire eta Iñakiren esperientziek erakusten dute enplegurako bide bakarra ez dagoela. Pertsona bakoitza bere ibilbidearekin, interesekin eta behar desberdinekin iristen da, baina guztiek partekatzen dute ikasteko, parte hartzeko eta aurrera egiten jarraitzeko gogoa.
Hilabete hauetan, Lan Aukerak lanpostu desberdinak ezagutzeko, lan-ohiturak hartzeko, erronka berriei aurre egiteko eta zein lan-ingurunetan sentitzen diren erosoen ezagutzeko aukera eman die.
Haien testigantzek argi uzten dute, halaber, zein garrantzitsua den behar den laguntza izatea eta lan-ingurune irisgarriak eskaintzea, pertsona bakoitzaren beharretara egokitzeko gai direnak.
Izan ere, laneratzea ez da soilik lanpostu batera iristea. Benetako aukerak izatea ere bada: ikasteko, gaitasunak garatzeko eta norberaren etorkizun profesionala eraikitzeko.
